بدان كه هر محلى كه سرما برد ، هر سال از سردى هوا ورم مىكند و وجع به هم مىرساند ، مغز سر كلاغ زنگى را مكرر بر آن عضو سرما برده طلا نمايند در وقتى كه ورم و وجع عود نموده باشد ، رفع مىشود . تدبير سفر دريا بايد كه مسافر دريا قبل از سوار شدن كشتى ، غذا چند روز كم ميل نمايد و در روز اول سوار شدن ، به آب دريا نظر نكند و ربّ به يا سيب يا انار يا ريباس با خود داشته باشد و مداومت به خوردن آنها نمايد و آش‌هاى ترش ، مثل آش سماق و ناردان ميل كرده باشد . و اگر هم‌چنان « 1 » قى شود ، مانع نشود ، بگذارد كه معده از اخلاط رديه پاك شود و بعد از آن از اين ربوب و آش‌ها ميل نمايد و طريق ساختن اين ربوب در هيضه مذكور مىشود ، ان شاء اللّه تعالى . تدبير تولد شپش جامه‌اى كه در زير همهء جامه‌ها پوشيده باشد اگر كتان باشد ، منع تولد شپش را مىكند و اگر جيوه را به آب دهن « 2 » و حنا بكشند و بر ريسمانى بمالند و بر گردن آويزند ، شپش را مىكشد و ديگر متولد نمىشود . اگر جامه‌ها را به دود كندش يا ترمس - كه عبارت از باقلاى مصرى بوده باشد - بدارند و بپوشند يا آنكه برگ خرزهره را كوبيده با يك روغنى مثل روغن بادام مخلوط نمايند و بر بدن بمالند ، نافع است و مانع تولد شپش مىشود . و ماليدن آب نمك در حمّام نافع است .

--> ( 1 ) . نسخه ب « هيجان » آمده است . ( 2 ) . نسخه ب « با آب دهان » آمده است .